news

ไขปริศนาชั้นบรรยากาศที่ร้อนถึงล้านองศาของดวงอาทิตย์

01-01-1970

 

ไขปริศนาชั้นบรรยากาศที่ร้อนถึงล้านองศาของดวงอาทิตย์
 
         ดาราศาสตร์ - ชั้นบรรยากาศรอบนอกสุดของดวงอาทิตย์ที่เรียกว่า “คอโรนา” (corona) นั้นมีอุณหภูมิสูงราว 2 ล้านองศาเซลเซียส ในขณะที่พื้นผิวของดวงอาทิตย์มีอุณหภูมิเพียง 6,000 องศาเซลเซียสเท่านั้น นักวิทยาศาสตร์ฉงนมาเป็นเวลานานแล้วว่าเหตุใดชั้นบรรยากาศที่อยู่ห่าง แกนกลางดวงอาทิตย์ถึงได้ร้อนกว่าชั้นพื้นผิวที่อยู่ใกล้กับแกนกลาง
 
         นักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยออสโลเชื่อว่า การค้นพบล่าสุดของพวกเขาอธิบายปรากฏการณ์นี้ได้พวกเขาเสนอทฤษฎีว่า ทอร์นาโดขนาดยักษ์เป็นตัวการที่ทำให้คอโรนาร้อนนรกแตกถึงล้านองศาเซลเซียส อยู่ตลอดเวลา
 
         ข้อสรุปของพวกเขาได้มาจากการศึกษาข้อมูลภาพถ่ายจากกล้องโทรทรรศน์หลายแห่ง เช่น กล้องโทรทรรศน์อวกาศโซลาร์ไดนามิกส์ (Solar Dynamics Observatory:SDO) ของนาซาและกล้องโทรทรรศน์สวีดิชโซลาร์ (Swedish Solar Telescope: SST) บนหมู่เกาะคะแนรี ซึ่งแสดงให้เห็นทอร์นาโดหลายลูกกำลังพุ่งขึ้นจากชั้นพื้นผิวไปสู่ชั้น บรรยากาศ การสังเกตการณ์ในวันที่ 8 พฤษภาคม 2011 เพียงวันเดียวก็ตรวจพบทอร์นาโดยักษ์ถึง 14 ลูก
 
         ทอร์นาโดบนดวงอาทิตย์ประกอบด้วยพลาสมาร้อนจัดและสนามแม่เหล็กเข้มข้น หมุนด้วยความเร็วเกือบ 300,000 กิโลเมตร/ชั่วโมง มีความกว้างเฉลี่ย 5,500 กิโลเมตร และสูง 3,000 กิโลเมตร นักวิทยาศาสตร์ประเมินว่าทุกๆชั่วขณะจะต้องมีทอร์นาโดอย่างต่ำ 11,000 ลูกพัดผ่านพื้นผิวดวงอาทิตย์ พลาสมาร้อนในทอร์นาโดไม่ใช่คำตอบโดยตรงของปริศนาในคอโรนา เมื่อพลาสมาถูกดึงขึ้นไปด้านบน มันจะเย็นลงและร่วงไหลกลับลงมาที่พื้นผิว การไหลของพลาสมาในสนามแม่เหล็กจะก่อให้เกิดคลื่นแม่เหล็กที่หมุนวนขึ้นไปสู่ คอโรนา คลื่นแม่เหล็กนี้เองที่สร้างแรงดันอัดให้แก๊สในคอโรนาร้อนถึงหลักล้านองศา นักฟิสิกส์ โรเบอร์ตุส เออร์เดลยี จากมหาวิทยาลัย เชฟฟีลด์กล่าวว่า “หากเราเข้าใจพลวัตตามธรรมชาติของพลาสมาร้อนในสนามแม่เหล็กมากขึ้น มันอาจจะนำไปสู่การประยุกต์สร้างแหล่งพลังงานที่สะอาดและมีราคาถูกในอนาคต”
 
 
 
ทอร์นาโดบนดวงอาทิตย์ เกิดขึ้นได้อย่างไร ?
 
นักวิทยาศาสตร์ตั้งสมมติฐานว่า การก่อตัวของทอร์นาโดบนพื้นผิวดวงอาทิตย์แบ่งออกได้เป็น 3 ขั้น
 
1. พลาสมาร้อนกับสนามแม่เหล็กหมุนวนขึ้นจากพื้นผิวดวงอาทิตย์
2. พลาสมาไหลขึ้นตามเส้นทางของเส้นสนามแม่เหล็กเกิดเป็นทอร์นาโดยักษ์
3. คลื่นแม่เหล็กก่อตัวขึ้นในทอร์นาโดและดึงเอาพลังงานขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศด้าน บน พลังงานของคลื่นแม่เหล็กจะเปลี่ยนกลับไปเป็นความร้อนที่คอโรนา
 
 
กล่องเครื่องมือ
 
กล้องโทรทรรศน์อวกาศโซลาร์ไดนามิกส์ เป็นยานสำรวจอวกาศของนาซาที่ปล่อยขึ้นสู่อวกาศ ตั้งแต่ปี 2010 มีภารกิจสำรวจดวงอาทิตย์เป็นระยะเวลา 5 ปีด้วย จุดประสงค์เพื่อศึกษาผลกระทบของปรากฏการณ์บนดวงอาทิตย์ต่อโลกของเรา
 
กล้องโทรทรรศน์สวีดิชโซลาร์ เป็นกล้องโทรทรรศน์แบบหักเหแสงที่ใหญ่ที่สุดของยุโรป สร้างด้วยเงินทุนจากราชบัณฑิตยสภาทางวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดน (Royal Swedish Academy of Sciences) และด้วยเทคโนโลยีเลนส์รับแสงชั้นเลิศ ภาพถ่ายความละเอียดสูงของดวงอาทิตย์ที่ถ่ายจากกล้องโทรทรรศน์สวีดิชโซลาร์ จึงมีคุณภาพสูงสุด
 
ขอบคุณข้อมูลจากนิตยสาร Sciene Illustrated
ฉบับเดือน มีนาคม 2557 หน้าที่ 18 - See more at: http://spaceproject.bectero.com/news_detail.php?content_id=2#sthash.OxFlKLuc.dpuf
ขอบคุณข้อมูลจากนิตยสาร Sciene Illustrated
ฉบับเดือน มีนาคม 2557 หน้าที่ 18 - See more at: http://spaceproject.bectero.com/news_detail.php?content_id=2#sthash.OxFlKLuc.dpuf
ขอบคุณข้อมูลจากนิตยสาร Sciene Illustrated
ฉบับเดือน กันยายน 2556 หน้าที่ 12